Τα αποτελέσματα της πιλοτικής έρευνας του Ελληνικού Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών με τίτλο «Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εκπαίδευση: Γνώσεις, Πεποιθήσεις, Αντιδράσεις και Δεξιότητες Διαχείρισης των Εκπαιδευτικών» παρουσιάστηκαν στις 21 Μαρτίου 2026, στο πλαίσιο του 4ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Σχολικής Ψυχολογίας, που πραγματοποιήθηκε στη Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Η έρευνα παρουσιάστηκε στο συμπόσιο με τίτλο «Η Διασυνδετική Προσέγγιση στο Σχολικό Πλαίσιο για Μαθητές με Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής», από την Καθηγήτρια Φωτεινή Μπονώτη. (psych.uoa.gr)
Η έρευνα υλοποιήθηκε από το Ελληνικό Κέντρο Διατροφικών Διαταραχών, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, το Πανεπιστήμιο Κρήτης και εστιάζει στις γνώσεις, τις πεποιθήσεις, τις αντιδράσεις και τις δεξιότητες διαχείρισης των εκπαιδευτικών απέναντι στις Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής (ΔΠΤ) στο σχολικό περιβάλλον. Συγγραφείς της εργασίας είναι οι Μ. Τσιάκα, Φ. Μπονώτη, Α. Κορνηλάκη και Α. Πισλή.
Οι Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής αποτελούν σοβαρές ψυχικές διαταραχές, οι οποίες συνδέονται με σημαντικές ιατρικές επιπλοκές, επηρεάζουν την ψυχική και σωματική υγεία και εμφανίζονται συχνά σε παιδιά και εφήβους. Η μελέτη επισημαίνει ότι μετά την πανδημία COVID-19 καταγράφεται σημαντική αύξηση των ανησυχιών για την εικόνα σώματος και των συμπτωμάτων διατροφικών διαταραχών σε παιδιά και εφήβους, στοιχείο που ενισχύει την ανάγκη για έγκαιρη αναγνώριση και πρόληψη στο σχολικό περιβάλλον.
Στόχος της πιλοτικής έρευνας ήταν να διερευνήσει, σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, τις γνώσεις τους για τις ΔΠΤ, τις γνώσεις για τους παράγοντες κινδύνου, την ικανότητα αναγνώρισης προειδοποιητικών σημείων, καθώς και τις πεποιθήσεις τους για την αντιμετώπιση των ΔΠΤ στο σχολικό πλαίσιο. Για τις ανάγκες της μελέτης αξιοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, το NEDA Educator Toolkit, ένας πρακτικός πόρος για εκπαιδευτικούς και σχολικό προσωπικό.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι εκπαιδευτικοί διαθέτουν ικανοποιητικές γνώσεις για τις Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής, ωστόσο η ετοιμότητά τους για την ουσιαστική υποστήριξη μαθητών και μαθητριών παραμένει περιορισμένη. Το αποτέλεσμα αυτό υποδηλώνει χαμηλότερη αυτοπεποίθηση ως προς την παρέμβαση, την επικοινωνία με τους μαθητές και τις οικογένειές τους, καθώς και τη διαχείριση σχετικών θεμάτων μέσα στη σχολική τάξη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι γυναίκες εκπαιδευτικοί και όσοι/όσες έχουν λάβει σχετική εκπαίδευση εμφανίζονται πιο ενημερωμένοι και πιο προετοιμασμένοι για την αναγνώριση και την υποστήριξη μαθητών με ΔΠΤ. Παράλληλα, η επαφή με άτομα που έχουν Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής συνδέεται με μεγαλύτερη γνώση και ευαισθητοποίηση, χωρίς όμως αυτό να μεταφράζεται απαραίτητα και σε βελτιωμένες στάσεις υποστήριξης.
Η μελέτη επισημαίνει επίσης ότι τα χρόνια υπηρεσίας δεν φαίνεται να βελτιώνουν από μόνα τους ούτε τις γνώσεις ούτε τις στάσεις των εκπαιδευτικών απέναντι στις ΔΠΤ. Το εύρημα αυτό αναδεικνύει ότι η επαγγελματική εμπειρία, χωρίς στοχευμένη επιμόρφωση, δεν επαρκεί για την έγκαιρη αναγνώριση και αποτελεσματική υποστήριξη μαθητών που ενδέχεται να βρίσκονται σε κίνδυνο.
Το σχολείο αναδεικνύεται, επομένως, σε κρίσιμο χώρο πρόληψης και έγκαιρου εντοπισμού.
Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να λειτουργήσουν ως πρώτοι παρατηρητές αλλαγών στις διατροφικές συνήθειες, στην ενασχόληση με το βάρος και την εικόνα σώματος, στην κοινωνική απόσυρση ή και στη σχολική επίδοση. Για τον λόγο αυτό, η έρευνα υπογραμμίζει την ανάγκη συστηματικής εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών στην αναγνώριση συμπτωμάτων, στην επικοινωνία με μαθητές και γονείς, καθώς και στις διαδικασίες παραπομπής για εξειδικευμένη βοήθεια.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι τα σχολικά προγράμματα πρόληψης μπορούν να ενισχύσουν τη γνώση και την αυτοπεποίθηση των εκπαιδευτικών, να προάγουν ένα ασφαλές και υποστηρικτικό σχολικό περιβάλλον και να μειώσουν την καθυστέρηση στην αναζήτηση θεραπευτικής παρέμβασης για μαθητές και μαθήτριες με συμπτώματα Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής. Το βασικό συμπέρασμα της πιλοτικής έρευνας είναι σαφές: η ενημέρωση και η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών είναι καθοριστικής σημασίας για την πρώιμη αναγνώριση και την πρόληψη των Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής στο σχολείο.
Στην πιλοτική έρευνα συμμετείχαν συνολικά 151 εκπαιδευτικοί. Από αυτούς, το 83,4% ήταν γυναίκες και το 16,6% άνδρες. Ως προς τη βαθμίδα διδασκαλίας, το 35,1% υπηρετούσε στο δημοτικό, το 38,4% στο γυμνάσιοκαι το 26,5% στο λύκειο. Το 90,7% των συμμετεχόντων εργαζόταν στη δημόσια εκπαίδευση και το 9,3% στην ιδιωτική. Σε ό,τι αφορά την προϋπηρεσία, το 73,5% είχε πάνω από 10 χρόνια υπηρεσίας, ενώ το 26,5%λιγότερα από 10. Επιπλέον, το 68,2% ανέφερε ότι είχε λάβει σχετική εκπαίδευση σε θέματα ΔΠΤ, το 27,2% ότι υπήρχε άτομο με ΔΠΤ στο οικείο περιβάλλον του, ενώ το 13,9% δήλωσε προσωπική εμπειρία Διαταραχής Πρόσληψης Τροφής.
Στοιχεία έρευνας
Τίτλος: Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εκπαίδευση: Γνώσεις, Πεποιθήσεις, Αντιδράσεις και Δεξιότητες Διαχείρισης των Εκπαιδευτικών
Συγγραφείς: Μ. Τσιάκα, Φ. Μπονώτη, Α. Κορνηλάκη, Α. Πισλή
Φορείς: Ελληνικό Κέντρο Διατροφικών Διαταραχών, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Deree College
